stenwheels-sidewheels-unatra

De eerste Hekwielers op de Congostromen

Het is een type rivierschip van de 19de eeuw dat gebruikt werd in onze ex-kolonie Congo, vooral op de rivieren met ondiepe wateren waar veel drijfhout en zandbanken een gevaar voor de scheepvaart vormde .

 

De hekwieler "Baron Dhanis"

 

Vervoer - Transport

Boten-Treinen-Vliegtuigen

Navires-Trains-Avions

 

Otraco Unatra

Het schip een hekwieler of raderboot waarvan het schoepenrad aan het achterschip is aangebracht en die via stoomenergie wordt aangedreven. Dit rad draait als een wiel in het water en duwt op deze wijze het scheepje vooruit. Zulke typen van vaartuigen hadden een zeer geringe diepgang en werden vooral gebruikt op rivieren met ondiepe wateren en daar waar veel drijfhout en zandbanken een gevaar voor de scheepvaart vormde. Tientallen van dit type schepen waren eigendom of werden gebruikt door de toenmalige in Kongo bedrijvige maatschappijen of organisaties.

De bemanning bestond gewoonlijk uit een blanke kapitein en inlanders die de taken op zich namen van stuurman, stoker-machinist of lichtmatroos. Als brandstof voor het onder druk houden van de stoomketel werd hout, dat in het oerwoud overvloedig aanwezig was te gebruiken. Inwoners van bepaalde, daartoe aangewezen oeverdorpen, waren verplicht en onder toezicht van gewapende opzichters hout te kappen om het nadien te stockeren en er de voorbijvarende stoombootjes mee te bevoorraden !

Aangezien er op het einde van de 19de eeuw in de oerwouden van Kongo geen geld in omloop was, was het hout kappen en leveren ervan een van de vele vormen van belastingen die aan de inlanders opgelegd waren om aan het belasting stelsel te voldoen. Voldeden de inlanders niet of onvoldoende aan deze belastingplicht dan ondergingen ze overdreven wrede lijfstraffen (geselingen) of werden ze zelfs geëxecuteerd.

Het grootste deel van de vracht was de door de inlanders geoogste latex (sap van de rubberliaan), slagtanden van olifanten en kopal. De voornaamste passagiers waren gewoonlijk soldaten van de Openbare Weermacht (Force Publique) en douaniers.

De vlag die het scheepje op de achtersteven voert is de officiele vlag van het EIC (Etat Independent du Congo) en die wegens een decreet, opgesteld te Brussel op 30 april 1887 verplicht werd te worden gehesen op de achtersteven van ieder schip die op het Congolese waterwegennet voer. Deze vlag had een blauwe kleur met in het midden een gouden vijfpuntige ster.Ook de Post maakte gebruik van deze stoomboten. Vervoerde een schip post, dan moest in de top van de mast een witte vlag gehesen worden met in rode letters de vermelding:"POSTES'. De modaliteiten voor het allereerste postvervoer met de inlandse stoomboten stonden beschreven in de Ordonnantie van 31 maart 1886. De kapiteins van deze hekwielers mochten alleen maar poststukken aanvaarden die voldoende gefrankeerd waren met officiele postzegels. De rivierschepen hadden elk een eigen stempel voor de afstempeling van de poststukken die zij vervoerden. Stoomboten die op de grote rivieren vaarden hadden aan boord postbussen opgesteld die dan gelicht werden als ze aanmeerden in aanlegplaatsen voorzien van een postkantoor.Het is wel een vaststaand feit dat deze stoombootjes het enig renderend transportmiddel waren in een land waar toen zo goed als geen wegen bestonden.

Francis Dhanis, werd geboren te Londen op 11 maart 1862. Hij ging na zijn opleiding aan de Militaire School, in 1884 als onderluitenant naar Kongo. Na ongeveer 16 jaar in Congo te hebben gediend alwaar hij ondermeer in 1891 met succes een campagne leidde tegen de Arabische slavenjagers, keerde hij in 1900 definitief naar Belgie terug. Hij werd door koning Leopold II opgenomen in de adelstand met de titel van baron.

© Copyright 2015 Website by www.otraco- onatra.be

www.congo-1960.be